5 Đặc thù FMCG: Đằng sau mỗi sản phẩm là một cuộc đua dữ dội
Ngành FMCG tưởng đơn giản – vì sản phẩm chỉ là chai sữa, gói snack, hay lọ kem đánh răng,… Nhưng thật ra, đằng sau mỗi sản phẩm được “lên kệ” là cả một hệ thống vận hành tinh vi: từ tốc độ ra mắt sản phẩm, nghiên cứu người tiêu dùng, quản lý kênh phân phối, đến chiến lược marketing và phân tích dữ liệu bán hàng.
FMCG không chỉ là “bán hàng nhanh” – mà là cuộc đua tốc độ, độ phủ và hiểu người tiêu dùng sâu sắc nhất.
Trong bài “FMCG Series – Behind the Shelf” này, bạn sẽ hiểu 5 đặc thù cốt lõi của ngành hàng FMCG
1. Vòng đời sản phẩm FMCG ngắn, nên tốc độ là yếu tố sống còn.
Vòng đời các sản phẩm FMCG khá ngắn, người tiêu dùng mua đi mua lại liên tục vì đây là những sản phẩm thiết yếu (Low Unit Price – High Volume Sales).
Sản phẩm mới nếu không đạt doanh số trong 2–3 tuần đầu có thể sẽ bị nhà bán lẻ giảm trưng bày hoặc ngừng nhập hàng. Vì vậy, tốc độ phản ứng với dữ liệu sell-in, sell-out, tồn kho là yếu tố sống còn.
Người làm FMCG phải liên tục theo dõi, phân tích và hành động nhanh để không mất “share of shelf” (Tỷ lệ không gian trên kệ).
2. Thị trường biến động nhanh – Insight người tiêu dùng không bao giờ cố định
Người tiêu dùng FMCG thay đổi hành vi cực nhanh – do mùa vụ, xu hướng ăn uống, nền tảng mua hàng hay trào lưu mạng xã hội.
Dữ liệu đúng trong tháng trước có thể sai ngay tháng sau. Vì vậy, mọi quyết định Marketing & Product trong FMCG phải dựa trên dữ liệu mới nhất, được cập nhật liên tục.
Người trong ngành cần liên tục đọc dữ liệu đến từ: Nielsen, Kantar, Retail Audit, social listening…
Vì vậy trong hầu hết các vòng thi MT/Fresher, bạn sẽ thấy nhà tuyển dụng luôn nhấn mạnh vào phần “Consumer Insight” – bởi chỉ khi hiểu người tiêu dùng, bạn mới hiểu được cách doanh nghiệp vận hành và đưa ra quyết định.
3. Mạng lưới phân phối phức tạp – “Độ phủ” quyết định “sự sống còn” của thương hiệu
Việc sản phẩm có mặt đúng nơi – đúng thời điểm – giao diện phù hợp là yếu tố sống còn để tăng độ phủ và bán được hàng.
Một người làm Commercial FMCG cần phải hiểu sâu từng kênh:
- GT (General Trade): độ bao phủ, trưng bày, chiết khấu.
- MT (Modern Trade): chính sách listing, rebate, visibility.
- EC (E-commerce): giá, combo, review, traffic.
Mỗi kênh là một chiến lược khác nhau – nếu không hiểu, brand rất dễ “cháy ngân sách” mà không tăng thị phần.
Việc tối ưu SKU, định giá, trưng bày (visibility) và theo dõi hiệu suất từng kênh thường xuyên sẽ giúp tối ưu hiệu quả vận hành.
4. Chi phí Marketing cao vì FMCG là “trận chiến nhận diện thương hiệu”
FMCG là “trận chiến nhận diện”, không phải trận chiến chức năng vì sản phẩm không quá khác biệt, các thương hiệu liên tục phải duy trì độ nhận diện của ngãn hàng.
Cùng là nước ngọt, nhưng người tiêu dùng có thể lựa chọn Coca-Cola thay vì brand X vì họ thấy, nhớ, và tin tưởng.
Vì vậy, thương hiệu chi hàng chục tỷ mỗi năm chỉ để giữ “top of mind”.
Sản phẩm tốt là chưa đủ, mà quan trọng là brand nào được trưng bày đúng chỗ, đúng thời điểm, và có các hoạt động thúc đẩy mua hàng liên tục để kích cầu người mua.
5. Cạnh tranh dữ dội – Dữ liệu là “vũ khí” để tồn tại
Mỗi tháng, hàng trăm SKU mới ra mắt nhưng chỉ số ít “sống sót” trên kệ hàng.
Dữ liệu đóng vai trò quan trọng trong hoạch định kế hoạch ở FMCG:
- Thị phần (Market Share) đang tăng ở khu vực nào.
- Đối thủ nào đang chiếm vị trí trưng bày đẹp hơn.
- Độ bao phủ (Numeric / Weighted Distribution) ở từng kênh.
Nếu bạn không biết đọc báo cáo – bạn sẽ không thể làm Business Case FMCG một cách logic, vì mọi quyết định đều bắt đầu từ số liệu.
Career Branding có chia sẻ khá nhiều kiến thức về ngành hàng tiêu dùng nhanh đặc biệt là các bạn apply vào khối Commercial
Tài liệu, record các free training về FMCG Career Branding để bên dưới cho bạn nào cần nhé
Nếu bạn vẫn chưa biết nên bắt đầu từ đâu, hãy tham khảo ngay 2 khóa học Commercial và Ecommerce của Career Branding. Đặc biệt, nếu bạn muốn apply vào các chương trình Management Trainee thì đừng bỏ lỡ khóa học Management Trainee 101 – FMCG Edition do chị Thanh – cựu MT UFLP của Unilever đứng lớp nhé!
Tổng hợp tài liệu hữu ích về FMCG & các tập đoàn đa quốc gia
- Khóa học FMCG Commercial Foundation – Chinh phục các vị trí trong khối Commercial tại các tập đoàn FMCG hàng đầu
- Khóa học Ecommerce Foundation – Lộ Trình toàn diện bắt kịp xu thế ngành Ecommerce
- (FREE) Record buổi training: FMCG Career Breakthough cùng anh Trần Việt Hoàng (Customer Business Manager tại Unilever). Xem ngay tại: FMCG Career Breakthrough
- (FREE) Record buổi training: From Trainee to 100++ Billion VND Business Owner. cùng anh Trần Việt Hoàng (Customer Business Manager tại Unilever). Xem ngay tại: FMCG Untold Story
- (FREE) Bộ tài liệu gồm 20+ bài học về FMCG. Học hoàn toàn miễn phí tại Trọn bộ tài liệu về FMCG
- (FREE) FMCG Handbook: Cẩm nang vào ngành FMCG. Đọc ngay tại: FMCG Handbook
